باغ صفوی قزوین که نام دیگر آن باغ سعادت آباد قزوین است بین سبزه‌میدان و خیابان سپه واقع شده است. این اثر که از دوران صفویه به یادگار مانده است، همه ساله میزبان گردشگران ایرانی و خارجی بسیاری است. این مجموعه دارای نام‌های متعددی است که در این میان می‌توان از دولتخانه صفوی، باغ فرهنگی قزوین و یا ارگ تهماسبی نام برد. با سفرزون همراه باغ صفوی باشید.

تاریخچه باغ صفوی قزوین

باغ صفوی قزوین
باغ صفوی قزوین

در دوره صفوی، شهر قزوین از آن‌جا که بر سر راه ابریشم قرار داشت، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار گشت. این شهر پس از اندکی به پایتخت صفویان بدل شد. تغییر پایتخت از تبریز به قزوین موجب احداث بناها و آثار فرهنگی-تاریخی بسیاری در این شهر شد.

پس از انکه شاه طهماسب صفوی تصمیم به انتقال پایتخت از تبریز به قزوین گرفت، تصمیم گرفت مجموعه سلطنتی باشکوه و جدیدی در پایتخت جدید بنا نهد. از این رو، شاه طهماسب که هنوز انتقال پایتخت را به شکل قطعی اعلام ننموده بود، در سال ۹۵۱ ه.ق اقدام به خرید اراضی وسیعی در شمال شهر قزوین در منطقه‌ای به‌نام «زنگیاباد» نمود. این مجموعه دارای بخش‌های سکونت و دیوانی است.


در سفرزون بخوانید: کاروانسرای سعد السلطنه ، بزرگ‌ترین کاروانسرای شهری جهان


شاه طهماسب که گویا از خرید جدید خود راضی بود، بسیاری از اطرافیان خود را تشویق به خرید باغ در اطراف این مجموعه باغ نمود. این مجموعه که بیش از ۶ هکتار مساحت دارد، در تاریخ ۲۷ اسفند ۱۳۸۶ به ثبت آثار ملی ایران رسید. این مجموعه شامل بخش‌های ‌بسیاری است که هرکدام نام خاص خود را دارند. «عمارت پهلوی»، «عمارت نادری»، «کاخ چهلستون»، «بقعه پیغمبر»، «عمارت قاجاری»، «گراند هتل» و « سردرد عالی‌قاپو» است.

بخش‌های مختلف باغ صفوی قزوین

باغ صفوی قزوین

مجموعه باغ صفوی قزوین از بخش‌های متددی تشکیل شده است که بسیاری از بناهای آن امروزه دیگر وجود ندارند در طی این سال‌ها از بین رفته‌اند. اما هنوز هم بخشی از آن بناها پابرجا هستند. در طول سال‌هایی که از احداث این مجموعه گذشته است، بناهای متعددی بر اثر مرمت و بازسازی به این مجموعه اضافه گشته‌اند. عمارت شاه‌طهماسب، دیوان‌خانه قدیم، حوض‌ها، ارشیخانه، ایوان، بنای چهلستون، برج کبوتر و تعدادی بنای دیگر، تشکیل دهنده این مجموعه باغ هستند.

لازم ذکر است که بناهایی نظیر دیوان‌خانه قدیم و جدید، عمارات جهان‌نما، استخر بزرگ و برج کبوتر، میدان شاهی و خانه شروانی دیگر امروز وجود ندارند و از بین رفته‌اند. یکی دیگر از ویژگی‌های قابل ذکر این مجموعه تنوع درختان و گیاهانی است که در این مجموعه پرورش داده می‌شوند. هریک از بناهایی که هنوز هم پابرجا مانده‌اند ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارند که به تفکیک قابل بررسی هستند و در ادامه به همین امر خواهیم پرداخت.

رزرو هتل داخلی

گراند هتل، یکی از بناهای مهم باغ صفوی قزوین

باغ صفوی قزوین

این هتل در زمره قدیی‌ترین هتل‌های ایران قرار می‌گیرد. یکی از جالب‌ترین ویژگی‌های معماری این بنا آن است که بنای آن از خیابان دو طبقه دیده می‌شود اما وقتی که وارد آن می‌شوید، این نکته را متوجه می‌شوید که این بنا دارای ۳ طبقه کاملا مجزاست. نکته رمزآلودی در این معماری وجود ندارد و راز آن در اختلاف سطح خیابان و باغ است. اتاق‌هایی برای اسکان مسافران در این هتل نظیر هتل‌های دیگر وجود دارد که هر طبقه دارای ایوان‌ مخصوص به خود است. از درون هتل راهی به بنای سابقا مستقر در برابر آن وجود داشته است که آن بنا کاربری سینما داشته. این سینما که گراند سینمانام داشته امروزه دیگر وجود ندارد. پس از دوبار آتش سوزی شدید، بنای سینما به کلی از بین رفته و قابل مرمت نبوده است.


در سفرزون بخوانید: قلعه الموت ، پیوند تاریخ و طبیعت


عمارت قاجاری، عمارت پهلوی

باغ صفوی قزوین

هرچند این دو بنا از مجموعه باغ صفوی در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند، اما همان‌طور که از نام آن‌ها پیداست، هر دو در دوره‌های متفاوتی ساخته شده‌اند. عمارت قاجاری به دوره‌ای از معماری ایرانی تعلق دارد که تزئین توسط سرستون‌های باشکوه اهمیت زیادی برای معماران داشته‌است. در مقابل این بنا حوضی وجود دارد که جلوه‌ای خاص به این بنا می‌دهد. عمارت پهلوی که در دو طبقه ساخته شده‌است، پس از چندی که از احداث آن می‌گذرد به عنوان ساختمان شهربانی کاربرد داشته است که از طبقه تحتانی آن به‌عنوان بازداشتگاه استفاده می‌شده است. طبقات بالایی مجموعه نیز به‌عنوان فضایی برا کارهای اداری کاربرد داشته‌اند. لازم به ذکر است که هر دو بنا بعدها به عنوان ساختمان‌های شهربانی کارکرد داشته‌اند.

این بناها از مهم‌ترین بناهای به‌جا مانده امروز مجموعه باغ صفوی هستند که امروزه آثار آن‌ها برجای است و قابل بازدید هستند. در این میان آثاری نظیر عمارت نادری به تاریخ پیوسته‌اند و اثری از آن‌ها باقی نمانده‌است. وصف این مجموعه را می‌توان در اشعار عبیدی بیک شیرازی خواند.

موزه قزوین

باغ صفوی قزوین

این موزه در قسمت شرقی مجموعه باغ قرار دارد. در این موزه می‌توان اشیائی از دوران پیش از میلاد مسیح تا عهد معاصر هنر اسلامی را دید.

کاخ چهلستون این بنا که به دستور شاه‌طهماسب ساخته شد از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری شهر قزوین است. این بنا که نام دیگر آن عمارت کلاه‌فرنگی است، در مکتب اصفهان از معماری ایرانی اسلامی جای دارد. بر روی این بنا نقشی‌هایی از صحنه‌های رزم، مسابقات چوگان، داستان‌های نظامی و دیگر داستان‌های اساطیری ایران نقش بسته است. اگر به دنبال دیدن نقاشی دیواری یا «فرسک» هستید، بازدید از این بنا را به شما پیشنهاد می‌کنیم.


در سفرزون بخوانید: موزه قاجار تبریز ، خانه امیرنظام محبوب قاجاری


مجموعه باغ صفوی، یکی از مهم‌ترین اماکنی است که در بازدید از قزوین باید به آن سر بزنید. این مجموعه گنجینه‌ای از هنر اسلامی دوران صفوی را در خود جای داده‌است.  بازدید از این مجموعه تقریبا یک نصفه روز زمان می‌خواهد و بخش زیادی از اماکن گردشگری شهر قزوین را در خود جای داده‌است.

آدرس باغ صفوی قزوین روی نقشه گوگل