سایدا سفر

جشن رنگ هولی (Holi)، مراسمی خوش‌نقش‌و‌نگار است که هندی‌ها سالانه برگزار می‌کنند. این مراسم جایگاه ویژه‌ای در بین مردمان هندوستان دارد. به همین دلیل سالانه پرشورتر و رنگارنگ‌تر برگزار می‌شود. جشنی که از آن صحبت می‌کنیم به جشن رنگ‌ها نیز معروف است. همان‌گونه که می‌دانید، هندوستان کشور هفتادودوملت نامیده می‌شود و جاهای دیدنی بی‌شماری دارد. با این حال انصافاً باید گفت کمتر جشنی در هندوستان از جاذبه‌های جشن رنگ هولی برخوردار است. این جشن به اندازه‌ای تماشایی است که گردشگران بین‌المللی از گوشه‌و‌کنار دنیا برای حضور در آن به هندوستان می‌آیند. از آنجایی که مطمئن هستیم سفر به هندوستان و آشنایی با فرهنگ مردمان این دیار، طرفداران بی‌شماری در بین همراهان ما دارد، در ادامه اطلاعات جالبی درباره جشن هولی آماده کرده‌ایم. در این مطلب به تاریخچه این جشن می‌پردازیم و به آداب شرکت جشن رنگ هولی اشاره می‌‌کنیم.

جشن رنگ هولی چیست؟

هولی (Holi)، جشنی معروف و ارزشمند در فرهنگ هندو به حساب می‌آید. این جشن تاریخچه‌ای دیرینه دارد. به لطف این تاریخچه کهن، روایت‌های مختلفی درباره دلایل‌ برگزاری جشن هولی گفته می‌شود. با این حال بسیاری از هندیان، جشن هولی را نمادی از عشق و بهار می‌دانند. از قرار معلوم، یادبود عشق الهی رادا (Raha) و کریشنا (Krishna)، ۲ خدای مهم هندی، بهانه‌ای برای برگزاری جشن هولی به حساب می‌آید. از طرف دیگر هندی‌ها بر این باور هستند که در روز برگزاری جشن هولی، خوبی بر بدی چیره شده است. پیروزی ویشنو (Vishnu) بر هیرانیاکاشیپو (Hiranyakashipu) نیز یکی دیگر از دلیل‌های برگزاری جشن هولی است.

جشن رنگ هولی

جشن هولی ابتدا در هندوستان برگزار می‌شد. با این حال جاذبه‌های بصری این جشن و تفریحات آن به اندازه‌ای بود که شرایطی برای گسترش جشن رنگ هولی به سرتاسر دنیا باز کرد. این جشن راه خود را به کشورهای آسیایی و قسمت‌هایی از دنیای غرب نیز پیدا کرده است. هزارویک دلیل برای محبوبیت جشن هولی در بین مردمان سرتاسر دنیا وجود دارد. یکی از مهم‌ترینِ این دلایل، تاریخ برگزاری آن است. هندی‌‌ها فرارسیدن بهار را در این سرزمین با برگزاری جشن هولی به بهانه‌ای برای تفریح و شادبی تبدیل می‌کنند.

جشن هولی یک شب و یک روز به طول مینجامد. هندی‌ها جشن هولی را با تقویم قمری محاسبه می‌کنند. در نتیجه زمان برگزاری دقیق آن با تقویم‌های میلادی و خورشیدی تفاوت دارد. جشن هولی فقط ۲ روز به طول مینجامد. روز اول به آتش زدن هولیکا اختصاص دارد و دومین روز از این جشن با نام رنگوالیه (Rangwali) شناخته می‌شود. اگر از طرفداران شرکت در جشن‌های باشکوهِ بین‌المللی هستید، مراسم هندی‌ها در ماه مارس تا فوریه را زیر نظر بگیرید. بازه زمانی که به آن اشاره کردیم در تقویم ما ایرانی‌ها از اسفند آغاز می‌شود و تا فروردین ادامه پیدا می‌کند.

جشن رنگ هولی چگونه برگزار می‌شود؟

مطمئن هستیم با این همه تعریف‌و‌تمجیدی که از جشن هولی کردیم، به این فکر افتاده‌اید که این جشن چگونه برگزار می‌شود. برای شما گفتیم که هولی به جشن رنگ‌ها معروف است. از طرف دیگر اشاره کردیم که دلیل‌های متفاوتی برای برگزاری جشن هولی وجود دارد. با این حال، تغییر فصل و آغاز بهار، یکی از مهم‌ترین دلیل‌های برگزاری جشن هولی است. از آنجایی که بهار، فصل رنگ‌های زیبا و بانشاط است، هندی‌ها این جشن را با رنگ‌و‌لعاب چشمگیری اجرا می‌کنند. به این ترتیب می‌توان گفت هولی، فستیوال رنگ‌هاست. همه‌ساله با آغاز بهار، خیابان‌های هند با رنگ‌های زیبا و دلفریب جلوه‌ای باشکوه پیدا می‌کند. اهالی این سرزمین آب و پودر را با رنگ‌های مختلفی ترکیب می‌کنند. سپس این رنگ‌ها را به هم می‌پاشند. این شرایط در کنار ایجاد منظره‌ای تماشایی، حالتی بامزه و شاد پیدا می‌کند.

هولی، جشنی است که در ۲ روز برگزار می‌شود. مردمان این سرزمین در روز اول پس از غروب آفتاب دور ستون چوبی بزرگی جمع می‌شوند. سپس به دور این ستون مراسم مذهبی انجام می‌دهند. در نهایت ستونی که به آن اشاره کردیم را آتش می‌زنند. مجسمه‌ای از هولیکا، یکی از نمادهای هندو نیز در این جشن کاربرد دارد. ستون و مجسمه هولیکا پس از برگزاری مراسم خاصی به آتش کشیده می‌شود. این حریق، بهانه‌ای است برای آتش‌بازی جانانه. در نهایت نیز به قسمت جالب جشن می‌رسیم که پاشیدن رنگ روی یکدیگر است.

جشن رنگ هولی چرا به جشنواره رنگ‌ها معروف است؟

هندی‌ها در کنار گردشگرانی که برای جشن هولی به این سرزمین آمده‌اند، پودرهای رنگی را وی هم می‌پاشند. این پودرها از مواد طبیعی درست شده و پاشیدن آن‌ها برای کسی ضرر ندارد. رنگدانه‌های گل‌ها و گیاهان برای ساخت رنگ‌های جشن هولی استفاده می‌شود. در کنار پودرهایی که به آن‌ها اشاره کردیم، آب‌های رنگی نیز در این مراسم استفاده می‌شود. اهالی هندوستان آب رنگی را داخل سطل می‌ریزند. سپس در فرصت مناسب این آب را روی یکدیگر می‌پاشند و حسابی رنگ‌بازی می‌کنند. گاهی اوقات نیز شرکت‌‌کننده‌ها خلاقیت به‌خرج می‌دهند. در این شرایط بادکنک‌هایی را پر از آبِ رنگی می‌کنند. پرت‌کردن این بادکنک‌ها به سمت دیگران از آن دسته کارهای بامزه‌ای است که فقط می‌توانید در جشن هولی تجربه کنید.

پاشیدن رنگ‌های طبیعی در این مراسم بر اساس باورهای کهن هندیان انجام می‌شود. اهالی این سرزمین بر این باور هستند که این پودرهای رنگی خاصیت‌‌های شفابخش دارند. بنا بر این باور، کسی که در جشن هولی حسابی رنگ‌بازی کرده، از سرماخوردگی‌ و حساسیت‌های بهاری در امان می‌ماند. جالب است بدانید درختی در هندوستان با نام شعله جنگل وجود دارد. این درخت گل‌هایی می‌دهد که رنگ‌دانه‌های خوشرنگی دارد. از این رنگ‌دانه‌‌ها پودری خوش‌رنگ درست می‌شود. این پودر خواص درمانی دارد. ناگفته نماند رنگ‌هایی که شرکت‌کننده‌های این جشنواره استفاده می‌کنند، به‌راحتی پاک نمی‌شود. تجربه ثابت کرده گاهی اوقات رنگ‌ها تا چندین روز روی بدن و لباس شرکت‌کننده‌ها باقی می‌ماند.

جشن رنگ هولی

در نتیجه اگر راهی هندوستان شدید و فرصتی برای شرکت در جشن رنگ هولی پیدا کردید، حتماً‌ لباسی مناسب و خوش‌قیمت به تن کنید تا اگر رنگ‌های پاشیده‌شده روی این لباس پاک نشد، ضرری متحمل نشوید و پوشاک ارزشمند خود را از دست ندهید. مراسم رنگ‌پاشی بیشتر در روز دوم جشن هولی برگزار می‌شود.

جشن رنگ هولی بر اساس کدام روایت‌های هندی شکل گرفته؟

روایت‌های متعددی درباره منشأ جشن هولی گفته می‌شود. بیشتر این روایت‌ها از داستان‌های اساطیر هندو ریشه گرفته‌اند. یکی از این داستان‌ها درباره پادشاهی ظالم به نام هیرانیاکشیپو است. این پادشاه خداوند ویشنو را به قصد انتقام‌جویی به قتل می‌رساند. پسر این پادشاه، پرهلاد، به خداوند ویشنو ایمان می‌آورد. به همین دلیل به دستور پدرش به آتش کشیده می‌شود. با این حال لطف خداوند ویشنو، شامل حال پرهلاد شد. وی در این آتش زنده ماند و پدر ظالمش به دست خداوند نابود گردید. این رویداد به عنوان نمادی از پیروزی خیر بر شر در بین هندی‌ها جشن گرفته می‌شود.

برای آشنایی با ریشه‌های جشن هولی جالب است کمی درباره شیوا، الهه‌ معروف هندی‌ها بدانید. شیوا، به‌عنوان الهه‌ای در بین هندوها شناخته می‌شود که چشم سوم دارد و از توانمندی‌های خدایان بهره می‌برد. این الهه به اندازه‌ای ریاضت می‌کشد که دنیا را فراموش می‌کند. توجه بیش‌از‌حد شیوا به عبادت، کار را به جایی می‌کشاند که عرصه بر پاواراتی، همسر شیوا، تنگ می‌شود. وی به دست به دامن کاما، الهه عشق می‌شود. کاما برای بیرون آوردن شیوا از ریاضت و عبادت‌های معنوی، تیری به سمت وی روانه می‌کند. در این بین شیوا با چشم سومش، کاما را به آتش می‌کشد.

این اتفاق ۴۰ روز قبل از رسیدن بهار رخ می‌دهد. از طرف دیگر کاما، همسر شیوا، از اتفاقی که رخ داده پشیمان می‌شود. به همین دلیل چله‌ای می‌گیرد و به ریاضت مشغول می‌شود. در نهایت شیوا، جان دوباره‌ای به کاما می‌بخشد. این اتفاق مصادف با آغاز بهار در تقویم هندی‌هاست. در نتیجه هندیان باستان، جشن رنگ هولی را به مناسبت زندگی دوباره کاما، ترتیب می‌دهند. بنا بر باور هندوها، در این روز عشق بر دشمنی پیروز می‌شود.

جشن رنگ هولی در کدام شهرها باشکوه‌تر برگزار می‌شود؟

همان‌گونه که اشاره کردیم، هولی از آن دسته جشن‌های هندی است که راه خود را به دیگر کشورهای دنیا باز کرده است. با این حال از آنجایی که این جشن ریشه‌ای هندی دارد، اهالی سرزمین هفتادودوملت آن را بهتر برگزار می‌شوند. در این بین بعضی از هندی‌ها، جشن هولی را بهتر از دیگر شهرها و منطقه‌های آن به راه میندازند. تجربه ثابت کرده اهالی بمبئی، جیپوره و دهلی یدطولایی در برگزاری جشن‌ رنگ هولی دارند. از آنجایی که این جشن سالانه فقط ۲ روز به طول مینجامد. بهتر است یکی از این شهرها را انتخاب کنید و برنامه‌ای دقیق برای شرکت در جشن هولی ترتیب دهید. شهرهای ایالت گجرات هندوستان انتخاب مناسبی برای شرکت در جشن هولی به حساب می‌آید. ایالت اوتار پرادش و ایالت شانتینیکیتن و ورینداوان به‌عنوان دیگر ایالت‌های هند شناخته می‌شوند که برای برگزاری جشن رنگ هولی سنگ تمام می‌گذارند.

جشن رنگ هولی چه جاذبه‌هایی دارد؟

جشنی که از آن صحبت می‌کنیم سرشار از جاذبه‌های گردشگری است. در این جشن بساط سرگرمی شرکت‌کننده‌ها مهیاست. همان‌گونه که می‌دانید، هندوستان به سرزمین رقص و موسیقی شهرت دارد. در نتیجه امکان ندارد جایی در هندوستان صحبت از جشن مطرح شود و خبری از رقص و پایکوبی در آن نباشد. این شرایط درباره جشن رنگ هولی نیز صدق می‌کند. گروه‌های موسیقی و رقصنده‌های حرفه‌ای به خیابان‌های شهرها و روستاهای هندوستان می‌آیند. این گروه‌ها طیف گسترده‌ای دارند. بعضی از آ‌ن‌ها موسیقی‌های محلی اجرا می‌کنند و بعضی دیگر به اجرای ترانه‌های مدرن و امروزی مشغول می‌شوند. به لطف این شرایط گردشگران فرصتی پیدا می‌کنند تا با حضور در جشن هولی، بدنی بلرزانند و حسابی خوش بگذرانند.

گردشگران بین‌المللی به‌خوبی می‌دانند که هندی‌ها یدطولایی در پخت غذاهای خوشمزه دارند. این خوراکی‌های خوشمزه به قسمتی از مراسم جشن رنگ هولی تبدیل شده است. در این جشن غذاهای خوشمزه‌ هندی به شرکت‌کنند‌ه‌ها تعارف می‌شوند. در نتیجه می‌توانید حسابی خودتان را تحویل بگیرید و با خوردن غذاهای هندی، دلی از عزا در بیاورید. در این بین از نوشیدنی‌های گوارای هندی نیز غافل نشوید. تاندای، گوجیا، فرنی، سوپ دال و ماتری از خوراکی‌های خوشمزه‌ای است که در حین حضور در جشن هولی پیشنهاد می‌کنیم حتماً امتحان کنید.

جشن رنگ هولی چه نکته‌هایی دارد؟

هندی‌ها برای برگزاری هرچه‌باشکوه‌ترِ این جشن سنگ تمام می‌گذارند. در نتیجه برای اینکه در این جشن بیشتر به شما خوش بگذرد باید با نکته‌‌های آن آشنا شوید. از آنجایی که از جشنی صحبت می‌کنیم که پایه اصلی آن پاشیدن رنگ است، بهتر است قبل از حضور در این جشن کمی روغن به پوست خود بمالید. همان‌گونه که اشاره کردیم، رنگ‌های این جشن به‌راحتی پاک نمی‌شود. حضور در جشن رنگ هولی محدودیت سنی و جنسیتی ندارد. کودکان در کنار بزرگسالان و کهنسالان در جشن رنگ هولی به پایکوبی مشغول می‌شوند.

جشن رنگ هولی

شرکت‌کننده‌های این جشن، بی‌مهابا به طرف یکدیگر رنگ پرتاب می‌کنند. در نتیجه از آنجایی که احتیاط شرط عقل است، پیشنهاد می‌کنیم عینک بزنید و مواظب چشم‌های نازنین خود باشید. همراه داشتن جواهرات و کالاهای ارزشمند در این جشن صلاح نیست. برای شما گفتیم که آب‌ رنگی روی شرکت‌کننده‌ها پاشیده می‌شود. به همین دلیل بهتر است گوشی هوشمند ضد آب همراه داشته باشید. در غیر این صورت، گوشی همراه خود را در محفظه‌ای پلاستیکی قرار دهید تا از نفوذ آب به داخل گوشی جلوگیری شود.

انصافاً باید گفت جشن هولی،‌ جشنی شلوغ و بی‌مقررات است. به همین دلیل بهتر است مواظب سلامت خود و همسفران خود باشید و از حضور در مکان‌های بسیار شلوغ و پرجمعیت دوری کنید.

سخن پایانی

جشن رنگ هولی از آن دسته مراسمی است که خاطره‌ خوش آن برای همیشه در ذهن گردشگران ماندگار می‌شود. این جشن در کنار جاذبه‌های گردشگری،‌ فرصتی است برای آشنایی با آیین هندو. امیدواریم به لطف اطلاعاتی که درباره جشن هولی مطرح کردیم، سفری همه‌چیزتمام به هندوستان داشته باشید و با کوله‌باری پر از خاطره‌های ماندگار از این سفر به دیار خود باز گردید. در پایان از آنجایی که مطمئن هستیم شما هم تجربه‌های سودمند و خاطره‌های خوشی از جشن‌ها و مراسم دیگر کشورهای جهان دارید، خواهشمندیم این تجربه‌های مفید و خاطره‌های خوش را در قسمت نظرات با ما و دیگر خواننده‌ها به اشتراک بگذارید.