جنگل حرا از آن دسته جنگل هایی است که تصور شما را نسبت به مفهوم‌های معمولی جنگل و آب عوض می کند. درختان حرا چه از دلِ «شوریِ اشک» آدمیان (با توجه به روایت اسطوره‌ای درباره‌ی پیدایش جنگل‌ حرا از اشک شور آدم) سر برآورده باشند، چه بوسیله‌ی دستِ جادوگر طبیعت، از آن پدیده‌های مرموز طبیعی هستند که هنوز کسی نمی‌داند، ریشه‌ی نام‌گذاری آن در چیست. بر اساس روایت‌های تاریخی در متون قدیمی، نام‌گذاری این جنگل‌ها به “جنگل حرا” را نخستین‌بار، دانشمند کهن ایرانی، ابن‌سینا، بدعت گذاشته است.

به هر روی، کمتر سفردوستی را می‌توان سراغ گرفت که از تماشای ردیف‌های تودرتو و چسبیده به‌هم درختان حرا، آن‌هم درست در دل آبِ شور خلیج فارس، به وَجد نیاید.

اگر مایلید قدری بیشتر راجع به جنگل‌های حرا در طبیعت بکر مناطق جنوبی کشورمان بدانید، با سفرزون در این نوشتار، همراه شوید!

 جنگل حرا : پیوند جادویی آب و نمک و زندگی

گونه‌های متنوعی از جنگل‌ حرا را می‌توان در بخشهایی از مصر، عربستان و کشور خودمان، ایران، تماشا کرد. هرچند به لحاظ علمی هنوز نحوه‌ی دقیق ساز و کار حیاتِ درختان حرا در میان آبهای شور، مشخص نشده اما دانشمندان دریافته‌اند که این گیاه قدرتمند، در ساقه‌ها و برگهای خود قدرتی مرموز نهفته دارد که می‌تواند طی فرآیندی عجیب، شوری آب دریا را در درون خود تصفیه کند و املاح آب را به‌عنوان مکمل‌های غذایی مورد استفاده قرار دهد و در نهایت، نمک درون آن را دفع کند.

جالب‌تر اینکه درخت حرا دانه‌ها خود را روی برگهای خود تولید و تکثیر می‌کند و پس از آن که این دانه‌ها جوانه بزنند، توسط وزش بادها در میان آب‌های خلیج افتاده می‌شوند تا ادامه‌ی عمر خود را روی پای خود بایستند. درخت حرا حتی شکوفه و گل هم می‌دهد که البته تماشای آن توسط چشم‌های غیر متخصص، کاری سخت است، چرا که این گل‌ها در دل برگهای این درخت می‌شکفند و تنها در ساعت‌هایی خاص، قابل رویتند.

در زبان علم گیاه‌شناسی، جنگل حرا یکی از زیرشاخه‌های گیاهی «مانگرو» است که یک گونه‌ی گیاهی اصطلاحا «شور زی» محسوب می‌شود.

جنگل حرا
جنگل حرا

در استان‌های جنوبی کشور، چند ناحیه‌ی تحت پوشش جنگل‌ حرا را می‌توان مشاهده کرد، از جمله جنگل‌های حرای «خلیج جنگل نای بند» در استان بوشهر و همچنین مناطق جنوبی سیستان و بلوچستان و چند نقطه از استان هرمزگان. ولی بزرگترین جنگل دریایی کشور را باید در جزیره‌ی قشم سراغ گرفت.

شما می‌توانید بهترین، زیباترین و مرتفع‌ترین پوشش جنگل‌های حرای ایران را در ناحیه‌ی قشم و مابین «بندر پل» و «بندر خمیر» به چشم ببینید. فاصله این منطقه تا شهر قشم حدودا پنجاه کیلومتر دریایی است. البته بهتر است برای تماشای مسحورکننده‌ترین بخش این جنگل‌های زیبا تا حدفاصل مابین بندر لافت، منطقه گازی گورزین و روستای گوران را هم از دید بگذرانید.


در سفرزون بخوانیدجزایر ناز قشم ، جادویی در خلیج نیلی فارس


در جنگل حرا چه می بینید؟

  • یک: پیوند دریا و درخت

اولین چیزی که شما را میخ‌کوب می‌کند، دیدن درختان در وسط آب‌های بسیار شور خلیج‌فارس است. شاید بهتر باشد برای اینکه از شک شور بودن آب آن منطقه خلاص شوید، کمی از آب دریا را در آنجا مزمزه کنید!

در نگاه اول شاید لحظه‌ای تصور کنید که خواب زده شده‌اید و چگونه ممکن است که میان این آبهای شور و گس، درختان سرسبزی چنین سر بر آورند! اما باور کنید که تصویرهایی که می بینید قطعا در خواب نیز نخواهید دید! اینجا همه چیز رویایی به نظر می رسد.

  • دو: جنگل حرا متحرک است

جنگل حرا در عمق یک تا دو متری قرار دارد و برای همین، هنگام جزر و مد دریا، قسمت هایی از آن به زیر آب می رود و قسمت های دیگری از آب بیرون می آید.

در هنگام جزر تا حدودی شما می توانید کف دریا را ببینید ولی در هنگام مد قسمت زیادی بر روی آب دریا شناور می شوند. در شبانه روز یک بار جزر و یک بار مد رخ می دهد.

اگر می خواهید این جنگل را خوب ببینید پیشنهاد می کنیم که در ساعات مختلفی به این جنگل سر بزنید! هرچند که لذت تماشای این درختان هنگام غروب آفتاب، چیز دیگری است.

  • سه: پرنده هایی نا آشنا ولی زیبا

هر کجا که درخت است، بنا بر قاعده‌ی همیشگی طبیعت، آشیانه‌ی پرندگان نیز هست. گویی که هنگامه‌ی آفرینش این جهان، مالکیت تمام درخت ها را به نام پرندگان زده شده است.

جنگل حرا هم از این قاعده مستثنی نیست و شما می توانید انواع پرنده‌های دریایی را در گوشه و کنار آن ببینید. پرنده های معروف این جنگل، مرغ ماهیخوار، حواصیل، لک لک، مرغ سقا و چند نوع مرغابی و مرغ دریایی است.

اگر پرنده شناس باشید تفاوت این پرنده ها برایتان آشکار است ولی در غیر این صورت باید از یک متخصص بپرسید تا شما را با گونه‌های چشم‌گیر و متنوع پرندگان ساکن جنگل‌های حرا، آشنا کند.

جنگل حرا

بهترین زمان برای سفر به جنگل حرا چه زمانی است؟

همانطور که می‌دانید و در دیگر نوشته‌های مجله‌ی سفرزون نیز قبل‌تر گفته‌ایم، بهترین زمان سفر برای بازدید از طبیعت ناب جنوب کشورمان و جنگل حرا، حدفاصل ماه‌های میانی پاییز تا زمستان است. جزیره‌ی قشم و طبیعت جنگل‌های حرای آنجا نیز از این قاعده مستثنی نیست.

با این حساب، بهترین زمان برای سفر به قشم از آبان ماه تا آخر زمستان است، اگرچه که پیشنهاد ما، انجام سفر در ماه‌های آبان و آذر است. تابستان به دلیل گرمای طاقت‌فرسای جنوب، به هیچ‌وجه زمان مناسبی برای سفر به قشم و جنگل حرا نیست و بهار هم، فصل فوق العاده ای برای دیدن این جنگل به شمار نمی آید.


در سفرزون بخوانیدتنگه چاهکوه ، تردستی طبیعت در دل کوه


چطور خود را به جنگل حرا برسانیم؟

اگر سوالتان این است که چطور به جنگل حرا برویم، باید بگوییم برای رفتن به این جنگل دریایی راهی جز قایق سواری ندارید. برای رفتن به این جنگل شما باید سوار یکی از قایق هایی سریع در قشم شوید. در اینجا سه نکته لازم است در رفتن به جنگل حرا در نظر داشته باشید.

قایق سواری در جنگل‌های حرا
جنگل حرا
  • یک:

بندر لافت بهترین محل برای سفر به جنگل حرا است چرا که قسمت زیبای جنگل به این بندر بسیار نزدیک است پس تا جایی که می شود سعی کنید تا از این بندر بروید.

  • دو:

هزینه رفتن به جنگل حرا نفری حدودا صد هزار تومان است ولی با این حال شما به قصد چانه زدن بروید، چون محلی ها عادت دارند که از تمتع مالی توریست ها و گردشگرها، حسابی استفاده کنند.

پس با خیال راحت چانه بزنید و به هیچ چیز فکر نکنید! چون با قیمت های کمتر هم شاید بتوانید به بازدید دل‌انگیز این جنگل‌ها بروید.

  • سه:

چنانچه سابقه‌ی «دریازدگی» دارید، یا چنانچه خانم هستید و در دوره‌های موقت و نامناسبی به لحاظ سلامت جسمانی به‌سر می‌برید، فراموش نکنید

که قبل از قایق‌سواری، قرص حالت تهوع بخورید. تکان‌های گاه و بی‌گاه شناورهای دریایی و البته رطوبت بسیار بالای خلیج‌فارس و همچنین استشمام هوای دریایی، ممکن است بسیاری از گردشگران غیر بومی را دچار سرگیجه و حالت تهوع کند.

در کنار قرصِ ضد تهوع، پیشنهاد می‌کنیم که حتما «کلاه» نیز بهمراه داشته باشید تا از دست تابش مستقیم آفتاب و بخار دریا، در امان بمانید.

سخن آخر

جنگل حرا  آنچنان زیبایی مسحور کننده‌ای دارد که به طور حتم، هیچ‌وقت از تجربه‌ی یکبار دیدن آن، دل‌زده نخواهید شد. مخصوصا که تمام پروسه‌ی بازدید از این جنگل، بیشتر از نصفِ روز، وقت شما را نمی‌گیرد و در این بازدید، هم لذت یک تجربه‌ی دریانوردی محلی بر آبهای نیلگون خلیج همیشه فارس را تجربه خواهید کرد و هم با یکی از پدیده‌های عجیب و دوست‌داشتنی طبیعت بکر کشورمان، از نزدیک آشنا خواهید شد.

در آخر، چنانچه شما هم تجربه‌ی بازدید از این جنگل‌های سحرگون را دارید، یا قصد سفر به مناطق جنوبی کشورمان را در سر می‌پرورانید، مایه‌ی خوشحالی ما خواهد بود اگر که خاطرات، پیشنهادات و یا رویاهای سفری‌تان را با سفرزون و خواننده های پر و پا قرص آن، در میان بگذارید.