هرساله با رسیدن به نیمه آبان‌ماه زمان جفت‌گیری کل‌وبز و قوچ‌ومیش شروع می‌شود که اصطلاحا آن را قوچ مستی ، قوچ دو، کل مستی، کل تاژ و یا کل تاز می‌نامند. جمعیت نرهای گله‌ها در این ایام بدنبال جفت‌یابی هستند و از این رو میزان هوشیاری آن‌ها کاهش می‌یابد و حرکات و رفتار بخصوصی از خود نمایش می‌دهند. با سفرزون همراه باشید تا با این پدیده جذاب و زیستگاه‌های این حیوانات زیبا در چند منطقه حفاظت شده مشهور کشور، بیشتر آشنا شویم.

قوچ-مستان

قوچ مستی ؛ پدیده‌ای زیبا اما خطرآفرین

با رسیدن دوره جفت‌گیری قوچ‌ها که پانزده روز به طول می‌انجامد نرها برای نشان دادن قدرت و توانایی جسمانی خود به انجام حرکات نمایشی می‌پردازند و لب بالایی خود را به گونه‌ای کشیده نشان می‌دهند که لثه کاملا مشخص می‌شود و گویی در حال خندیدن هستند. به همین منظور است که فصب قوچ‌مستی را موسم تماشای خنده‌ی قوچها می‌نامند.(تمامی این‌ها فرصتی را بوجود می‌آورد تا بتوان به تماشای رفتار غیرعادی و جالب آن‌ها نشست.)

برای دیدن قوچ مستی باید با پیاده‌روی نسبتا زیاد خود را به مناطق استپی پارک‌ها و منطقه‌های حفاظت‌شده‌ی ملی برسانید. داشتن لوازمی همچون کفش مناسب، دوربین دوچشمی، لباس گرم بدلیل شرایط فصلی، بادگیر بی‌صدا و بارانی بی‌صدا که همگی به رنگ خاکی و قهوه‌ای باشند برای لذت بردن از این مناظر کافی هستند. بدلیل آن‌که اکثرا قوچ‌های پیر بر قوچ‌های جوان پیروز می‌شوند برای پیدا کردن جفت خود از کوهی به کوه دیگر حرکت می‌کنند که باعث می‌شود شانس مشاهده آن‌ها افزایش یابد. بعلاوه نرهای پیروز نیز میش‌های خود را برای جفت‌گیری به نقطه‌ای دور می‌برد.

این پراکندگی قوچ و میش‌ها فرصتی استثنایی برای تماشای این جانوران زیبا در محیط طبیعی‌شان است. اما متاسفانه با خارج شدن گله‌های قوچ و میش از نقاط معمول و حفاظت شده کار محیط‌بانان برای جلوگیری از شکار این حیوانات و سواستفاده شکارچیان سخت‌تر نیز می‌شود. بسیاری از شکارچیان غیرمجاز این زمان از سال و کم شدن هوشیاری قوچ‌ومیش‌ها را غنیمت می‌شمارند و از این رو نظارت اداره حفاظت محیط‌ زیست نیز تشدید می‌شود.

رزرو هتل داخلی

تماشای قوچ های نر

با تمام این اوصاف تماشا کردن راه رفتن یک نر قدرتمند در حالی که گردنش متورم شده و آن را افراشته کرده بی‌نظیر و خارق‌العاده است. قوچ‌ها که برای پیدا کردن جفت بی‌قرار هستند در این بازه زمانی حدودا یک ماهه چرای کمتری انجام می‌دهند اما بخاطر تغذیه خوب در فصل بهار و تابستان معمولا از وزن خوبی برخوردار هستند.

متخصصان محیط زیست اعتقاد دارند که با این‌که قوچ‌های پیر قدرت بیشتری دارند و زیاده‌خواه ترند اما از قدرت باروری کمتری برخوردارند و انتخاب چندین میش توسط آن‌ها باعث سوخت فرصت باروری میش‌ها در طول سال می‌شود. از این‌ رو فلسفه‌ای بنام شکار تروقه و قانونمند شکل گرفته که هدفش آن است در صورت اقدام به شکار نرهای پیر هدف قرار بگیرند. به این ترتیب نرهای جوان راحت‌تر می‌توانند جفت خود را بیابند و باروری گله بیشتر می‌شود. میش‌هایی که در این موقع از سال بارور می‌شوند در مدت تقریبا پنج ماه و نیم بره‌های خود را بدنیا می‌آورند.

فصل قوچ مستی قبل از رسیدن به شب یلدا پایان می‌یابد. با برنامه‌ریزی مناسب و همراه شدن با راهنمایان ورزیده می‌توانید در قالب تورهای گردشگری برای تماشای این مناظر طبیعی به پارک‌های ملی و منطقه‌های حفاظت شده (مناطق حفاظت) شده بروید. در ادامه برخی از نواحی که برای تماشای این حیوانات باشکوه مناسب هستند را معرفی خواهیم کرد.

منطقه‌ حفاظت شده، بهترین مکان های تماشای قوچ‌های مست

مقصد ما برای تماشای قوچ‌های مست در یکی از نواحی چهارگانه حفاظت محیط زیست قرار خواهد داشت که برای آشنایی بیشتر ابتدا به توضیحب مختصر درباره آن‌ها خواهیم پرداخت. این مناطق که دارای ارزش زیست محیطی هستند و توسط سازمان حفاظت محیط زیست مدیریت می‌شوند عبارتند از منطقه حفاظت شده، پارک ملی، پناهگاه حیاط وحش و اثر طبیعی. کشور ما دارای نواحی وسیعی با این نوع کاربری‌های حفاظتیست که از ارزش طبیعی و زیست محیطی بسیار زیادی برخوردارند. متاسفانه جمعیت قوچ‌ومیش و کل‌وبزهای کشور حتی در نواحی نام برده در سا‌‌ل‌های اخیر با کاهش شدیدی مواجه بوده و فرهنگ شکار غیرمجاز بلای جان طبیعت ایران بوده است. اما بهرترتیب اگر اهل کوهنوردی و پیاده‌روی هستید و علاقه دارید این جانوران را در فصل تولید مثل به نظاره بنشینید باید به زیستگاهشان سفر کنید. در ادامه برخی از معروف‌ترین مناطق که مقصد مناسبی برای این سفر هیجان‌انگیز هستند معرفی می‌شوند.

منطقه حفاظت شده و پارک ملی گلستان

جنگل گلستان و منطقه حفاظت شده گلستان در شرق استان گلستان و غرب استان خراسان شمالی قرار دارد. این منطقه به وسعت ۹۰۰ کیلومتر مربع زیستگاه ۱۳۵۰ گونه گیاهی و ۳۰۲ گونه جانوریست و نیمی از پستانداران ایران را می‌توان در این پارک ملی زیبا پیدا کرد. منطقه حفاظت شده گلستان از سوی میراث جهانی یونسکو بعنوان ذخیره‌گاه زیست‌کره انتخاب شده و بدون تردید یکی از ارزشمندترین مناطق کشور از نظر کمیت و تنوع گیاهی و جانوری می‌باشد که حتی از برخی کشورهای اروپایی نیز بیشتر است. پارک ملی گلستان نیز با وسعت ۹۱ هزار متر مربع خود بزرگترین پارک ملی کشور است.

پستانداران بزرگی مانند پلنگ، خرس قهوه‌ای، گرگ، وشق، مرال، شوکا، گوسفند وحشی، بز وحشی، آهوی ایرانی و گراز در این‌جا زندگی می‌کنند. در پارک ملی گلستان جمعیت زیادی از قوچ‌ومیش اوریال وجود دارد که در سال ۱۳۵۰ حدود ۱۵۰ هزار راس برآورد شده است. مطمئنا در طول این سال‌ها شاهد کاهش این تعداد سرشماری شده بوده‌ایم اما احتمالا حدود سه چهارم تمام قوچ‌ومیش‌های اوریال در این منطقه زندگی می‌کنند.

این قوچ‌ومیش‌ها که به نماد پارک تبدیل شده‌اند با وجود کاهش تعداد همچنان در ارتفاعات جنوبی منطقه قابل مشاهده هستند و یکی از خالص‌ترین جمعیت‌های قوچ‌ومیش اوریال را تشکیل می‌دهند.

متاسفانه اصلی‌ترین راه ارتباطی شمال کشور و استان خراسان و یکی از محورهای ارتباطی بین تهران و مشهد درست از وسط این جنگل عبور می‌کند. هرساله تعداد زیادی جانور ارزشمند در این جاده تلف می‌شوند و عبور جاده باعث تخریب و آسیب فراوانی به محیط زیست طبیعی شده است.

سفر به این منطقه در فصل قوچ مستی تجربه‌ای بی‌نظیر خواهد بود که بخاطر محیط جنگلی و مناظر وصف‌ناپذیر نسبت به سایر مناطق حفاظت شده کشور متفاوت و برتر است.

منطقه حفاظت شده توران (خارتوران)

منطقه توران با وسعت ۱۴۷۰۶۴۰ هکتاری خود بزرگترین ذخیره‌گاه زیست کره در ایران است که پس از سرنگتی تانزانیا دومین منطقه بیوسفر جهان محسوب می‌شود. این ناحیه در شرق استان سمنان و جنوب‌شرقی شهرستان شاهرود قرار گرفته است. مرز شمالی توران جاده تهران-مشهد و مرز جنوب‌غربی آن کویر مرکزی می‌باشد.

منطقه حفاظت شده توران زیستگاه ۴۱ گونه پستاندار، ۱۶۷ گونه پرنده، ۴۲ گونه خزنده و دو گونه دوزیست است که شاخصترین آن‌‎ها یوزپلنگ آسیایی و گورخر ایرانی هستند که هر دوی این جانوران شدیدا در خطر انقراض می‌باشند. علاوه بر این‌ها غرال ایرانی، جبیر، پلنگ ایرانی، سیاه‌گوش، گوسفند وحشی، کل‌وبز، گربه پالاس، کفتار راه‌راه، گرگ و شاه روباه دیگر پستانداران شاخص این ناحیه را تشکیل می‌دهند.

رفتن به توران در فصل قوچ مستی تجربه‌ای فراموش‌نشدنی خواهد بود.

آدرس منطقه حفاظت شده خارتوران روی نقشه گوگل


در سفرزون بیشتر بخوانید: کویر خارتوران ، آفریقای ایران زمین


پناهگاه حیات‌وحش نایبندان

پناهگاه حیات وحش نایبندان وسیع‌ترین منطقه حفاظت شده ایران است که در شهرستان طبس در استان جنوبی قرار دارد. پناهگاه حیات‌وحش نایبندان با وسعت یک میلیون و چهارصد و بیست و دو هزار هکتاردر عمق کویر مرکزی ایران واقع شده است. بدلیل دورافتادگی کامل و محاصره شدن این ناحیه توسط دشت کویر شاهد حداقل تعارضات انسانی و فعالیت‌های صنعتی و کشاورزی در آن هستیم. این منطقه یکی از مهمترین زیستگاه‌های پلنگ آسیایی است و بیشترین تعداد کفتار کشور در آن زندگی می‌کنند.

در تپه ماهورها، دامنه‌ها، ارتفاعات و صخره‌های دو قله ۳۰۰۰ و ۲۴۵۰ متری این پناهگاه بی‌نظیر جمعیت نسبتا زیادی از قوچ‌ومیش و کل‌وبز وجود دارد که در فصل قوچ مستی حال و هوای دیگری به طبیعت نایبندان می‌بخشد. بعلاوه این ارتفاعات منابع آبی مورد نیاز جانوران پناهگاه را تامین می‌کنند.

شواهدی مبنی بر وجود پلنگ در ارتفاعات این پارک وجود دارد و جانوران دیگری همچون جبیر، شاه روباه، گربه شنی، سیاه گوش، روباه شنی، انواع پرندگان و خزندگان در این ناحیه ارزشمند زندگی می‌کنند.

پارک ملی کویر

یکی از بزرگترین و قدیمی‌ترین مناطق حفاظت شده ایران که حدود ۶۷۰ هزار هکتار وسعت دارد پارک ملی کویر می‌باشد. این ناحیه که بخش‌هایی از استان سمنان، تهران، قم و اصفهان را در بر می‌گیرد در گذشته بخاطر تنوع بالای جانوری خود سرنگتی ایران نامیده می‌شد. امروزه با وجود کم شدن تنوع جانوری همچنان تقریبا تمامی حیوانات بیابان‌زی کشور را در خودش جای داده است. به گفته سازمان حفاظت محیط زیست پارک ملی کویر تنها پارک ملی ایران است که در آن هیچگونه سکونت‌گاه انسانی، پروانه چرای دام و فعالیت معدنی وجود ندارد.

در مجموع ۳۴ گونه پستاندار، ۱۵۵ گونه پرنده و ۳۴ گونه خرنده در پارک ملی کویر شناسایی شده‌اند. از جمله برخی از شاخص‌ترین پستانداران پارک می‌توان به یوزپلنگ آسیایی، پلنگ ایرانی، گرگ، کفتار راه‌راه، گربه شنی، روباه قرمز، روباه شنی، جبیر، کل‌وبز، قوچ‌ومیش، سیاه گوش و شغال اشاره کرد. پارک ملی کویر بیشترین تعداد جبیر کشور را در خودش جای داده است. در آسمان این منطقه تنوع زیادی از پرندگان نیز در حال پرواز هستند.

با رسیدن به فصل قوچ مستی رفتن به پار ک ملی کویر و مشاهده گله‌های قوچ‌ومیش آن می‌تواند برنامه‌ای جذاب برای علاقه‌مندان به طبیعت باشد.

نمای ۳۶۰ درجه پارک ملی کویر روی نقشه گوگل

منطقه حفاظت‌ شده و پارک ملی تنگ صیاد

در بخش شرقی شهرستان شهرکرد و در نزدیکی شهر فرخ‌شهر منطقه تنگ صیاد با وسعت ۲۷ هزار هکتار قرار گرفته است. این ناحیه بدیل دارا بودن تعداد زیادی تپه ماهور زیستگاهی مناسب برای قوچ‌ومیش وحشی است. بر روی کوهستان‌های جنوبی نیز تعدا نسبتا زیادی پلنگ و کل‌وبز زندگی می‌کنند. تنوع جانوری پارک ملی صیاد بواسطه داشتن گونه‌های گرگ، روباه، شغال، کفتار، کبک دری، تیهو و عقاب بسیار رنگارنگ است.

در فصل قوچ مستی تپه‌های پارک پر می‌شود از گله‌های این حیوان که از سمتی به سمت دیگر در حال حرکتند و منظره‌ای زیبا را پیش روی بازدیدکنندگان بوجود می‌آورند.

منطقه حفاظت شده دنا

رشته‌کوه طولانی و مرتفع دنا دارای حیات وحشی بسیار متنوع است. این منطقه کاملا کوهستانی در شمال استان کهگلویه و بویراحمد و جنوب استان اصفهان جای دارد و ناحیه‌ای به وسعت ۹۳۸۲۱ هکتار را در بر می‌گیرد. منطقه حفاظت شده دنا تقریبا حیات‌وحش زاگرس را در خود جای داده و بخاطر داشتن اختلاف ارتفاع چشمگیر انواع گونه‌های جانوری در آن زندگی می‌کنند. از جمله پستانداران پارک می‌توان به خرس‌های قهوه‌ای بزرگ، پلنگ، گرگ، گوزن زرد ایرانی، سنجاب ایرانی، گربه وحشی و راسو اشاره کرد. تنوع زیادی از پرندگان در این ناحیه جای دارند که از میانشان می‌توان انواع عقاب و کرکس و کبک دری را نام برد.

بر روی تپه‌های زیبا و فراوان منطقه حفاظت‌شده دنا گله‌های قوچ‌ومیش‌ همواره در حال چرا و جابجایی هستند که باعث جذابیت بیشتر آن می‌گردند.

در سال‌های اخیربواسطه محافظت مناسب شاهد افزایش جمعیت گونه‌های مهمی مانند کل‌وبز، خرس قهوه‌ای، خوک وحشی و پلنگ در منطقه بوده‌ایم. حتما با فرا رسیدن فصل قوچ‌ مستی به این ناحیه دیدینی سفر کنید.

آدرس منطقه حفاظت شده دنا روی نقشه گوگل

منطقه حفاظت شده گنو

این منطقه حفاظت شده با وسعت ۴۹ هزار هکتار در شمال بندرعباس قرار گرفته و با وجود شرایط جغرافیایی از آب‌وهوای مطبوع و کوهستانی برخوردار است. منطقه حفاظت شده گنو تاحدودی کمتر شناخته شده می‌باشد و تراز ارتفاعی بین ۵۰ تا ۲۳۷۴ متر را در بر می‌گیرد. داشتن تنوع ارتفاع زیاد باعث شده جانوران و گیاهان بسیار گوناگونی در کوه‌ها و دره‌های بی‌نظیر گنو زندگی کنند.

گنو زیستگاه انواع حیوانات گوشت‌خوار و علف‌خوار مانند پلنگ، کفتار، گرگ، شغال، قوچ‌ومیش، کل‌وبز و آهو است. نظاره حرکات و جابجایی قوچ‌ها در فصل قوچ مستی تجربه‌ای است که اگر امکان سفر به این منطقه حفاظت شده را دارید نباید هرگز از دست دهید.

پارک ملی سرخه‌حصار

پارک ملی ۹۱۶۸ هکتاری سرخه‌حصار در شرق تهران قرار گرفته و یکی از قدیمی‌ترین شکارگاه‌های ایران محسوب می‌شود که در گذشته از اهمیت خاصی برخوردار بوده است. این ناحیه با داشتن آب‌وهوایی نیمه خشک و بالا بودن اختلاف دمای روز و شب تنوع جانوری زیادی را در خودش جای داده است. از میان گونه‌های موجود در پارک می‌توان به کل‌وبز، قوچ‌ومیش البرز مرکزی، گراز، پلنگ، کفتار، روباه قرمز، گربه وحشی، گورکن و سنجاب اشاره کرد. انواع گوناگون پرندگان، خزندگان و دوزیستان نیز در پارک ملی سرخه‌حصار زندگی می‌کنند.

بدلیل نزدیک بودن پارک ملی به شهر تهران در طول سالیان مورد بی‌مهری و تعرضات گسترده قرار گرفته اما با این حال این فاصله کم می‌تواند مقصدی مناسب برای سفر ساکنین شهر و فرار از شلوغی و آلودگی تهران در فصل قوچ مستی برای تماشای این جاذبه طبیعی باشد.

آدرس پارک ملی سرخه حصار روی نقشه گوگل

پارک ملی دریاچه ارومیه

این پارک ملی بین استان‌های آذربایجان شرقی و غربی و در ناحیه دریاچه قرار دارد و وسعتی معادل ۴۵۴۰۵۶ هکتار را در بر می‌گیرد. یکی از بخش‌های پارک ملی دریاچه ارومیه جزیره کبودان می‌باشد که با وسعت ۳۲۰۰ هکتاری خود و بخاطر غیرمسکونی بودن به زیستگاه انواع پستانداران وحشی همانند پلنگ، قوچ‌ومیش و موش صحرایی تبدیل شده است.

پارک ملی دریاچه ارومیه مکانی مناسب برای حفاظت و زندگی قوچ‌ومیش ارمنی و گوزن زرد ایرانی است و پرندگان و خزندگان متنوعی نیز در محیط آن زیست می‌کنند. بدلیل خشک شدن دریاچه ارومیه در سال‌های اخیر محافظت و علوفه‌رسانی به سم‌داران این پارک اهمیت زیادی پیدا کرده و نیاز بیشتری به توجه و مراقبت دارند.

تماشای این جانوران زیبا در فصل قوچ مستی در کنار پهنه آبی و نمکی دریاچه ارومیه فوق‌العاده دیدنی است.

پارک ملی بمو

در فاصله ۱۰ کیلومتری شمال شهر شیراز پارک ملی و کوه بمو قرار دارد که مساحتی ۴۸ هزار هکتاری را در بر می‌گیرد. پارک ملی بمو از نظر شمار حیوانات و تنوع حیات‌وحش پس از پارک ملی گلستان و دریاچه ارومیه جای می‌گیرد و ارزش زیست‌محیطی فراوانی دارد. ۳۲ گونه پستاندار، ۹۱ گونه پرنده، ۱۹ گونه خزنده و ۳ گونه دوزیست در پارک ملی بمو زندگی می‌کنند که از میانشان می‌توان به پلنگ، آهو، قوچ‌ومیش، بز، عقاب طلایی، کفتار، گربه جنگلی و انواع جغد اشاره کرد.

اگر ساکن شیراز هستید می‌توانید در فصل قوچ مستی با سفری کوتاه خود را به این پارک ملی برسانید و از مناظر خارق‌العاده‌ای که در این زمان از سال بوجود می‌آیند لذت ببرید.

پارک ملی خبر

منطقه‌ای حفاظت شده در شهرستان بافت کرمان به وسعد ۱۲۰ هزار هکتار می‌باشد که بخاطر داشتن ارتفاعات، دشت‌های متعدد و حوزه‌های آبخیز گوناگون از تنوع زیستی بی‌نظیری برخوردار است. پارک ملی خبر دارای دشتی وسیع در جوار کوهستان و طیفی بسیار متنوع از گیاهان انبوه و متراکم است که شرایطی عالی برای زندگی جانوران مختلف را بوجود آورده است. در این پارک ملی ۳۴ گونه پستاندار، ۸۵ گونه پرنده و ۳۱ گونه خزنده زندگی می‌کنند که شاخص‌ترین آن‌ها پلنگ، جبیر، کاراکال، روباه شنی، عقاب طلایی، قوچ‌ومیش و کل‌وبز هستند.

قوچ‌ومیش و کل‌وبز مهمترین گونه‌های پارک ملی خبر را تشکیل می‌دهند که در فصل قوچ مستی جذابیتی دوچندان به آن می‌بخشند.

پارک ملی کلاه قاضی

این پارک ملی با وسعت ۴۷۱۴۳ هکتار در ۳۶ کیلومتری جنوب شرق شهر اصفهان قرار دارد. پارک ملی کلاه قاضی دارای قدمت تاریخی زیادی است و از زمان شاه عباس صفوی و پس از آن مخصوصا در دوره قاجاریه شکارگاه خصوصی سلاطین بوده است. تنوع بوم‌شناختی و زیستی همراه با چشم‌اندازهای زیبای کوهستانی و تپه ماهوری کلاه قاضی باعث شده گونه‌های فراوان گیاهی و جانوری در آن سکونت کنند.

وجود ۱۷ گونه پستاندار، ۴۴ گونه پرنده و ۱۱ گونه خزنده پارک ملی کلاه قاضی را به یکی از متنوع‌ترین زیستگاه‌های جانوری کشور تبدیل کرده‌ است. در حال حاضر ۱۵۵۱ راس آهوی ایرانی، ۱۸۶۲ راس کل‌وبز و ۵۸ راس قوچ‌ومیش در این پارک زندگی می‌کنند. پارک ملی کلاه قاضی مکانی عالی برای ساکنین اصفهان است تا با آغاز فصل قوچ مستی به آن سفر کنند و به تماشای این موجودات زیبا بنشینند.

آدرس پارک ملی کلاه قاضی روی نقشه گوگل

پارک ملی خجیر

خجیر1

این پارک ملی ۱۰ هزار هکتاری بخشی از منطقه حفاظت شده جاجرود محسوب می‌شود و در شرق تهران قرار دارد. پارک ملی خجیر بدلیل قرار داشتن در نزدیکی پارک ملی سرخه‌حصار دارای خصوصیات طبیعی، گیاهی و جانوری بسیار مشابه با آن است. از آن‌جا که این پارک ملی فاصله بیشتری با شهر تهران دارد کمتر مورد تعرض قرار گرفته و محیطی بکرتر دارد. جانورانی همچون پلنگ، کفتار راه‌راه، کل‌وبز، قوچ‌ومیش و انواع پرندگان و خزندگان در پارک ملی خجیر زندگی می‌کنند. این ناحیه تنها منطقه حفاظت شده تهران است که هنوز تعدادی آهو در آن زندگی می‌کنند.

وجود بهترین جنگل پسته وحشی رشته کوه البرز در این پارک و حرکت گله‌های قوچ‌ومیش از لابلایشان در فصل قوچ مستی آن را به یکی از زیباترین و بهترین مکان‌ها برای سفر و ماجراجویی در این زمان از سال تبدیل کرده است.

پارک ملی نایبند

این پارک ملی در سواحل خلیج فارس استان بوشهر و شهرستان عسلویه قرار دارد و به عنوان اولین پارک ملی دریایی ایران در سال ۱۳۸۳ به مساحت ۱۹۵۰۰ هکتار ثبت شده است. خلیج نای‌بند یک زیستگاه با ارزش دریایی و پر از مرجان و علف‌های دریایی می‌باشد. پوشش گیاهی این ناحیه را جنگل‌های حرا، سواحل ماسه‌ای، درختان کهنسال انجیر معابد و دشت‌های پوشیده از درختان با دره‌های عمیق و صخره‌ای تشکیل می‌دهد.

تنوع جانوری پارک ملی نایبند بسیار منحصربفرد است و گونه‌های آهو، پلنگ، کل‌وبز، قوچ‌ومیش، جبیر و جیرفتی در آن زندگی می‌کنند. شاید کمتر جایی را در ساحل خلیج فارس بتوان پیدا کرد که برای تماشای میش‌های بی‌قرار در فصل قوچ مستی مناسب باشد.

متاسفانه بدلیل فعالیت‌های صنعتی در عسلویه و وجود صنایع سنگین در محیط اطراف پارک محیط آبی و جانوری پارک ملی نایبند با خطر زیست محیطی زیادی روبرو است.

آدرس پارک ملی نایبند روی نقشه گوگل

پارک ملی لار

پارک ملی لار با داشتن اکوسیستم کوهستانی مرتفع و آبی در ناحیه البرز مرکزی و در مجاورت دامنه جنوب غربی قله دماوند قرار دارد. این پارک ملی با وسعت ۷۳۵۰۰ هکتاری در مرز دو استان مازندران و تهران جای گرفته و فاقد مناطق مسکونی دائمی است، اما از زیست‌بوم‌های مهم عشایری بحساب می‌آید که متاسفانه خود موجب تخریب پوشش گیاهی و خاک پارک شده است.

پارک ملی لار زیستگاه پستاندارانی همچون گوسفند وحشی البرز مرکزی، کل‌وبز، پلنگ، خرس قهوه‌ای، گراز، شغال، روباه، انواع پرندگان مهاجر، بومی و شکاری و انواع خزندگان و دوزیستان است. بدلیل وجود سد لار برخی گونه‌های آبزی همچون ماهی قزلآلای خال قرمز نیز در این پارک زندگی می‌کنند.

محیط کوهستانی زیبا و مناظر بدیع این پارک ملی آن را به یکی از بهترین مناطق برای سفر در فصل قوچ مستی تبدیل کرده است.

پارک ملی قمیشلو

این پارک ملی با مساحت ۸۶ هزار و ۶۸۵ هکتار در غرب استان اصفهان قرار گرفته است. قمیشلو به معنای نی‌زار است و بدلیل وجود نی‌زارهای متعدد در این منطقه به این نام شناخته می‌شود. انواع جانوران مانند قوچ‌ومیش، تشی و گونه‌های مختلف پرنده در این پارک ملی زیبا زندگی می‌کنند.

با فرارسیدن فصل قوچ مستی نی‌زارها و تپه‌های قمیشلو پر از میش‌های نر جوان می‌شود که از سوی به سوی دیگر می‌دوند.


پارک ملی تندوره

این پارک ملی در شهرستان درگز خراسان رضوی قرار گرفته و با وسعت ۵۳ هزار و ۷۸۰ هکتاری‌اش زیستگاه جانوران بسیار متنوعی است. از جمله حیوانات با ارزش ساکن پارک ملی تندوره می‌توان به پلنگ ایرانی، کل‌وبز، قوچ‌ومیش اوریال، کفتار و انواع پرندگان و خزندگان اشاره کرد.

تندوره یکی از مکان‌های مناسب برای ساکنین شمال شرق کشور است تا در فصل قوچ مستی برای مشاهده این پدیده زیبای طبیعی به آن سفر کنند.

پارک ملی قطرویه

در مرز استان کرمان و فارس و شرق شهرستان نی‌ریز پارکی ملی به وسعت ۴۰۸۰۱۷ هکتار واقع شده که در کنار ناحیه حفاظت شده بهرام گور قرار دارد. یکی از مهمترین موجودات قطرویه گورخر ایرانی است که شدیدا در خطر انقراض قرار دارد. از دیگر جانوران پارک ملی قطرویه می‌توان به یوزپلنگ آسیایی، کل‌وبز، قوچ‌ومیش، روباه، گرگ، انواع پرندگان و خزندگان مختلف اشاره کرد.

شاید بدلیل سرد بودن هوا در فصل قوچ مستی این پارک با داشتن آب‌وهوایی مطبوع مقصدی مناسب برای سفر شما باشد.

پارک ملی بختگان

پارک ملی بختگان با وسعت ۱۶۰ هزار هکتار یک منطقه حفاظت شده است که در ناحیه دریاچه طشک و بختگان قرار دارد که روزگاری یکی از بزرگترین و پرآب‌ترین دریاچه‌های کشور محسوب می‌شدند اما امروزه متاسفانه تقریبا خشک شده‌اند. این ناحیه زیستگاه ۴۶ گونه پستاندار، ۲۱۸ گونه پرنده، ۳۶ گونه خزنده، ۳ گونه دوزیست و ۲۳ گونه ماهی می‌باشد. از جانوران شاخص پارک ملی بختگان می‌توان به پلنگ ایرانی، قوچ‌ومیش، کل‌وبز و انواع پرندگان بومی و مهاجر اشاره کرد.

طبیعت بی‌نظیر این منطقه در کنار پوشش گیاهی زیبا و تپه‌ها و کوه‌های انتهایی رشته‌کوه زاگرس مکانی فوق‌العاده برای قوچ‌ومیش‌ها بوجود آورده تا با فرا رسیدن فصل قوچ مستی به پرسه در آن‌ها بپردازند و مناظری بدیع را بوجود آورند.

فراموش نکنید اگر قصد سفر به این مناطق را دارید حتما همراه با راهنما و افراد با تجربه اقدام به این کار کنید و بدلیل شرایط فصلی و آب‌وهوایی لباس و پوشاک مخصوصا کفش مناسب همراه خود داشته باشید. در آخر فراموش نکنید که تنها اثری که از خود در طبیعت بجای خواهید گذاشت تنها رد پایتان است و نه چیزی دیگر.

شما درباره‌ی فصل قوچ مستی چه فکر می‌کنید؟ کدام پارک ملی و منطقه حفاظت شده به نظر شما زیباتر است؟