دوبیتی یکی از انواع جذاب شعر فارسی است و دوبیتی خوان ها همگی باباطاهر را می شناسند. مطلبی که پیش روی شماست در پی معرفی آرامگاه باباطاهر و شخصیت اوست اوست با سفرزون همراه باشید تا با یکدیگر در سرزمین دوبیتی و معماری قدم بگذاریم.

گفتن این نکته لازم است که آرامگاه باباطاهر تقریبا در مرکز شهر همدان قرار دارد.

باباطاهر شاعر کیست؟

باباطاهر یکی از شاعران به نام در سرودن دوبیتی است. دوبیتی‌های باباطاهر پهلو به پهلوی خیام می زند. این شاعر در سده چهارم و پنجم می زیسته است. باباطاهر بیشتر به عنوان باباطاهر عریان شناخته می شود. عریان صفتی است که منعکس کننده زندگی عارفانه خوی درویشی او بوده است. معلوم نیست لقب بابا که به او داده شده نشان دهنده این است که این شاعر در زمره پیروان اهل حق است و یا خیر.

ولی در هر صورت چیزی که از باباطاهر به ما رسیده دوبیتی های فوق العاده اوست. این دوبیتی ها بیشتر بر روی مفاهیم انسانی و طبیعت متمرکز هستند. لحن او در بعضی از دوبیتی ها به موعظه شبیه می شود. موعظه هایی که دلنشین تر اند و انسان را به طی کردن طریقت عارفانه دعوت می کند. دو تا از دوبیتی های معروف او را در پایین می توانید بشنوید.

مکن کاری که بر پا سنگت آیو         جهان با این فراخی تنگت آیو

چو فردا نامه خوانان نامه خوانند       تو را از نامه خواندن ننگت آیو

دیگر دوبیتی معروف او این است:

زدست دیده و دل هردو فریاد           که هر چه دیده بیند دل کند یاد

بسازم خنجری نیشش ز فولاد            زنم بر دیده تا دل گردد آزاد

 

حال که با صاحب معنوی این آرامگاه آشنا شده اید خوب است که نگاهی به معماری این اثر داشته باشیم.

بررسی معماری مقبره باباطاهر

آرامگاه باباطاهر در شمال غرب همدان قرار دارد و در مرکز میدانی مستطیل شکل و سرسبز واقع شده است. شما در واقع با یک آرامگاه خالی رو به رو نخواهید شد، بلکه آرامگاه باباطاهر یک باغ آرامگاه است. معماری استفاده شده بر روی آرامگاه به قرن هفتم و هشتم هجری ارجاع می دهد با اینکه صد سالی بیشتر از ساخت آن نمی گذرد.

قاعده آرامگاه هشت ضلعی بوده و سقف آن از کاشی های معرق کاری پر شده است. ارتفاع قاعده از کف حدودا سی متری است و با ورود به آن مرعوب فضا خواهید شد. آرامگاه حدودا ده متر در ده متر است. نمای آن از سنگ سفید استفاده شده است. هشت ستون گرانیتی اقتدار را در آرامگاه باز تولید می کنند.

طراحی به گونه ای صورت گرفته است که شما وقتی در آن حاضر می شوید ناخودآگاه به سمت دیدن آسمان هدایت می شوید. گویی معمارهای باهوش می خواستند آرامش ابدی که آسمان است را به ما بار دیگر نشان بدهند. کتیبه های متنوعی در اطراف مزار وجود دارد که شامل بست و چهار بیت از سروده های باباطاهر است.

آرامگاهی برای بزرگان

آرامگاه بابا طاهر آرامگاهی برای دیگر بزرگان شعر و ادب همدان نیز است در جوار مزار او چهار مزار دیده می شود. مفتون همدانی، محمد ابن عبدالعیزی و ابولفتح اسد دیگر بزرگان همدان اند که در جوار مزار باباطاهر قرار دارند.

آشنایی با طراحان آرامگاه باباطاهر

طرح سقف آرامگاه باباطاهر
طرح سقف آرامگاه باباطاهر

آرمگاه باباطاهر دو معمار سرشناس دارد. اولی هوشنگ سیحون است که تخصص او را می توان طراحی آرامگاه دانست. آرامگاه خیام، نادرشاه افشار و ابوعلی سینا در کنار آرامگاه فردوسی از کارهای اوست. این استاد پر آوازه طراحی مقبره کمال الملک را انجام داده است. هوشنگ سیحون در طراحی خود منطق و جزئیات را بیش از هرچیزی مهم می دانست. منطق در آثار او به خوبی مشخص است. دیگر همکار سیحون در پروژه آرامگاه باباطاهر محسن فروغی بوده است. فروغی یکی از طراحان کاخ نیاوران است و سالها رئیس دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران بود. فکر می کنم متوجه شده باشید که چه معمار های گرانقدری پای این آرامگاه وقت خود را صرف کرده اند.

مکان های نزدیک به آرامگاه باباطاهر در همدان

چهار مکان مطرح نزدیک آرامگاه باباطاهر قرار دارند که با این مقبره برای جذب مخاطب مسابقه می دهند. مشهورترین مکان نزدیک به آرامگاه باباطاهر، آرامگاه بوعلی سینا است که در فاصله سه کیلومتری از این آرامگاه قرار دارد.

موزه هگمتانه دیگر مکانی است که در نزدیکی این آرامگاه قرار دارد و دیدن آن پیشنهاد می شود. فاصله موزه تا آرامگاه باباطاهر کمتر از دو کیلومتر است. دیگر مناطق دیدنی در اطراف آرامگاه باباطاهر، گنبد علویان و امامزاده عبدالله است. دیدن این دو مکان نیاز به جابجایی خاصی ندارد و با پیمودن کمتر از یک کیلومتر می توانید آنها را ببیند.

محل آرامگاه باباطاهر کجاست؟

آدرس آرامگاه بابا طاهر روی نقشه گوگل

این آرامگاه تقریبا در مرکز شهر همدان قرار دارد و اگر خود را در بلوار فلسطین و یا بلوار نیروی انتظامی و یا بلوار ستار ابراهیمی قرار بدهید به این آرامگاه می رسید.در اطراف این آرامگاه امکانات تفریحی چون پارک و مغازه های متنوعی وجود دارد پس نگران کودکان خود نباشید. فضای سبز اطراف آرامگاه فرصت خوبی برای گشت و گذار به شما می دهد که پیشنهاد می کنیم به سادگی آنها را از دست ندهید.

در سفرزون بخوانید

آیا باید به دیدن آرامگاه باباطاهر رفت؟

نمای ۳۶۰ درجه آرامگاه باباطاهر روی نقشه گوگل

رفتن و یا نرفتن به این آرامگاه بسیار سلیقه ای است بعضی که تجربه دیدن این آرامگاه را داشته‌اند چیز خاصی دریافت نکرده‌اند و برخی دیگر عاشق سقف آن شده‌اند. در مقایسه با آرامگاه‌های دیگر‌ ایرانی شاید این آرامگاه برجسته‌ای نباشد ولی با توجه به اینکه همانطور که در بالا گفتیم آرامگاه های بوعلی سینا و گنبد علویان در پیش آن قرار دارد ناگزیر به دیدن آن هستید. اگر از همدان بر گردید دوستانتان قطعا از شما می پرسند که آیا به آرامگاه باباطاهر رفته اید یا نه ؟ با این اوصاف همانطور که در ابتدا گفته‌ایم رفتن و یا نرفتن به این آرامگاه کاملا سلیقه ای است.

سخن آخر در مورد آرامگاه باباطاهر

اگر دلتان دلیل محکمی بخواهد برای اینکه به آرامگاه باباطاهر بروید او به شما می گوید اگر دلداده دوبیتی هستید به آرامگاهش سر بزنید.

دل عاشق به پیغامی بسازد      خمار آلوده با جامی بسازد

مرا کیفیت چشم تو کافیست       ریاضت کش ببادامی بسازد

امیدواریم بروید و از دیدن مقبره شاعر دوبیتی های جذاب لذت ببرید توشه شما را این دوبیتی می کنیم

خوشا آنانکه تن از جان ندانند          تن و جانی به جز جانان ندانند

بدردش خو گرند سالان و ماهان        بدرد خویستن درمان ندانند

 

در سفرزون خوشحال می شویم اگر نظری در مورد آرامگاه باباطاهر دارید با ما در میان گذاشته تا بیشتر با این آرامگاه آشنا شویم.